قهوه سید محمدچرا قیمت قهوه در بازار جهانی بالا رفت
از رکورد بهمن ۱۴۰۳ تا جهش دوباره در تابستان ۱۴۰۵؛ خشکسالی برزیل، روبوستای ویتنام و انبار خالی
قیمت جهانی قهوه در بهمن ۱۴۰۳ رکورد زد. میانگین ماهانهی شاخص ترکیبی قهوه (آیسیآیپی) به حدود ۳۵۴ سنت بر پوند رسید؛ بالاتر از اوج اسمی ۱۳۵۶. خشکسالی برزیل و کمبود روبوستای ویتنام عرضه را تنگ کردند. موجودی انبار هم کم بود. از آن اوج تا تابستان ۱۴۰۵ بازار عقب نشست، ولی باران بیموقع برداشت برزیل دوباره قیمت را بالا کشید. برگشت کامل به قیمت ارزانِ قدیمی را منتظر نمان.
قیمت چقدر بالا رفت
جواب کوتاه: خیلی. شاخص ترکیبی سازمان بینالمللی قهوه در فوریه ۲۰۲۵ میانگین ماهانه ۳۵۴٫۳۲ سنت آمریکا بر پوند زد. این بالاترین میانگین ماهانهی اسمی ثبتشده است و از رکورد اسمی مارس ۱۹۷۷ (حدود ۳۰۵ سنت) هم بالاتر رفت. نسبت به فوریه ۲۰۲۴، رشد حدود ۹۵ درصد بود.
روز ۱۳ فوریه همان سال، شاخص تا ۳۷۵ سنت هم رفت. بعد کمی برگشت، ولی سطح کلی بازار دیگر شبیه سالهای آرام نبود.
عربیکای برزیلیِ نوع نچرال در همان ماه حدود ۱۸ درصد رشد کرد و به حدود ۴۰۱ سنت رسید. روبوستا هم بالا بود، ولی مسیرش جداست: بورس لندن برای روبوستا، بورس نیویورک برای عربیکا. جزئیات واحد و خواندن عدد بورس را در عوامل قیمت قهوه نوشتهایم.
چرا این عدد برای خوانندهی فارسی مهم است؟ چون تقریبا همهی دان وارداتی، مستقیم یا غیرمستقیم، به همین دو تالار لنگر میزند. جهش یکسالهی شاخص ترکیبی اگر نزدیک دو برابر شود، فروشندهای که موجودی کهنه دارد دیرتر گران میکند؛ فروشندهای که باید بار تازه بخرد، زودتر. همین فاصله باعث میشود دو لیست قیمت در یک هفته با هم نخوانند.
یک نکتهی مهم: این اعداد قیمت قهوهی سبز در بازار جهانیاند، نه قیمت بستهی ۲۰۰ گرمی روی قفسهی تو. رست در مبدا انجام شده، بعد مسیر واردات و بستهبندی میآید. پس جهش بورس را با جهش فاکتور خانه یکی نگیر؛ ولی نادیده هم نگیر.
برزیل؛ خشکسالی که گلدهی را خراب کرد
مرکز پایش بلایای طبیعی برزیل (سماذن) خشکی ۲۰۲۴ را خشکترین وضعیت از ۱۹۸۱ اعلام کرد. برزیل بزرگترین تولیدکنندهی دنیاست، پس کمبود آنجا کل بازار را تکان میدهد.
باران در فصل گلدهی کم آمد. درخت قهوه گل میدهد، ولی اگر آب نباشد، گل سقط میشود و میوه نمیبندد. محصول سال بعد هم آسیب میبیند، نه فقط همان فصل.
یکی از بزرگترین تاجران جهان، وُلکافه، بعد از بازدید مزرعه برآورد عربیکای برزیل برای فصل ۲۰۲۵/۲۶ را به ۳۴٫۴ میلیون کیسه رساند. این حدود ۱۱ میلیون کیسه کمتر از برآورد سپتامبر بود. همان گزارش کمبود جهانی عربیکا را حدود ۸٫۵ میلیون کیسه دید و آن را پنجمین سال پیاپی کمبود دانست.
یخبندان و موج گرما هم در سالهای اخیر به مزارع عربیکا فشار آوردهاند. داستان کاملتر اقلیم را در تغییر اقلیم و تامین قهوه بخوان.
یک باور غلط هم هست: «فصل بعد جبران میکند.» درخت قهوهی آسیبدیده مثل کارخانه نیست که شیفت اضافه بزند. ذخیرهی غذایی درخت کم میشود، گلدهی نامنظم میشود، و گاهی دو سال طول میکشد تا مزرعه به ریتم عادی برگردد. برای همین کمبودهای پیاپی در گزارش وُلکافه عجیب نیست.
ویتنام؛ روبوستا هم ارزان نماند
خیلیها فکر میکنند گرانی فقط مال عربیکای خاص است. اشتباه است. روبوستا هم بالا رفت، چون ویتنام، بزرگترین تولیدکنندهی روبوستا، همزمان ضربه خورد.
وزارت کشاورزی آمریکا برآورد تولید ویتنام برای سال زراعی ۲۰۲۳/۲۴ را به ۲۷٫۵ میلیون کیسه پایین آورد؛ حدود ۳٫۸ میلیون کیسه کمتر از پیشبینی قبلی. دلیل رسمی: آبوهوای نامساعد و الگوی النینو. وُلکافه برای ۲۰۲۴/۲۵ حتی از احتمال حدود ۲۴ میلیون کیسه حرف زد؛ کمترین در ۱۳ سال.
نتیجه ساده است. اسپرسوی خانگی و قهوهی فوری و میکسهای کافه، همه به روبوستا وصلاند. روبوستای کمیاب یعنی «گزینهی ارزان» دیگر آنقدر ارزان نیست.
فلات مرکزی ویتنام فقط محصول همان سال را کم نکرد. بعضی کشاورزها به سمت میوههای نقدشوندهتر رفتند و سطح زیر کشت قهوه فشار دید. وزارت کشاورزی آمریکا در گزارشهای بعدی هم برآوردها را محتاط نگه داشت. یعنی شوک روبوستا یک تیتر یکهفتهای نبود؛ چند فصل در زنجیره نشست.
موجودی انبار و ترس بازار
پایان ژوئن ۲۰۲۶ موجودی گواهیشدهی عربیکا و روبوستا در انبارهای آیسیای به حدود ۱٫۰۹ میلیون کیسه رسید؛ پایینترین سطح از فوریه ۲۰۲۴. موجودی عربیکای آمریکا حدود ۰٫۴۱ میلیون کیسه بود. انبار که نازک شود، هر خبر بدی بزرگتر دیده میشود.
بازار در چنین وضعیتی عصبی است. یک هفته باران بیموقع در میناس گرایس کافی است تا معاملهگرها دوباره بخرند. در هفتهی منتهی به ۲۸ ژوئن ۲۰۲۶، سُمار متریوژیا در میناس حدود ۳۱ میلیمتر باران اندازه گرفت؛ نزدیک دو هزار درصد میانگین تاریخی همان هفته. فصل خشک است، نه فصل سیل. برداشت و خشککردن روی پاسیو عقب افتاد و کیفیت هم نگرانکننده شد.
سافراس گزارش داد برداشت ۲۰۲۶/۲۷ برزیل تا ۲۴ ژوئن فقط حدود ۴۴ درصد پیش رفته؛ سال قبل در همین تاریخ ۵۱ درصد بود. میانگین پنجساله حدود ۴۷ درصد است. یعنی بازار فقط با سال قبل مقایسه نمیکند؛ با ریتم عادی هم فاصله میبیند و همان فاصله را قیمت میگذارد.
| عامل | اثر روی قیمت | مثال عددی |
|---|---|---|
| خشکسالی برزیل | عرضهی عربیکا کم میشود | برآورد وُلکافه: ۳۴٫۴ میلیون کیسه |
| فشار ویتنام | روبوستا گران میشود | USDA: ۲۷٫۵ میلیون کیسه در ۲۰۲۳/۲۴ |
| انبار خالی | خبر بد بزرگتر دیده میشود | موجودی ترکیبی آیسیای: ۱٫۰۹ میلیون کیسه |
| باران بیموقع | برداشت دیر و کیفیت پایین | میناس: حدود ۲۰۰۰٪ میانگین باران هفته |
الان کجاییم
اوج فوریه ۲۰۲۵ ماندگار نبود. تا ژوئن ۲۰۲۶ میانگین ماهانهی همان شاخص حدود ۲۴۹ سنت بود؛ خیلی پایینتر از ۳۵۴. روز ۹ ژوئن حتی نزدیک ۲۳۲ سنت هم رفت. بعد بازار ۱۷ درصد برگشت و تا پایان ماه به حدود ۲۷۲ سنت رسید.
چرا؟ چون همزمان دو روایت متضاد در بازار نشسته بود. از یک طرف، برآوردهای بزرگ برای محصول ۲۰۲۶/۲۷ برزیل (کوناب حدود ۶۶٫۷ میلیون کیسه کل، با رشد جدی عربیکا). از طرف دیگر، باران بیموقع، ترس النینوی قوی، و انبار کم. انبار خالی روایت بد را زودتر جلو میاندازد.
آژانس هواشناسی ژاپن و نوآ آمریکا در ژوئن ۲۰۲۶ با اطمینان بالا از احتمال النینوی خیلی قوی حرف زدند. اثرش روی مناطق مختلف یکی نیست: خشکی در جنوبشرق آسیا، باران نامنظم در شرق آفریقا، و الگوی متفاوت در برزیل. همین ابهام کافی است تا معاملهگرها دوباره پوشش بگیرند و قیمت را بالا بکشند، حتی اگر محصول بزرگتری در راه باشد.
تو چه کار کنی
موضع ما روشن است. اگر مصرف روزمره داری و بودجه برایت مهم است، سراغ میکس با سهم روبوستا یا عربیکای برزیلیِ درست برو. تکخاستگاه گران را در اوج هیجان بازار نخر. کرما و بدنهی خوب میخواهی؟ میکس درست هنوز جواب میدهد. طعم میوهای خاص میخواهی؟ تکخاستگاه بخر، ولی حجم کم و برای مصرف نزدیک.
کافه و عمدهفروش وضعیت سختتری دارند. قرارداد سالانهی خشک با فرض «قیمت ثابت» در این بازار خطرناک است. بهتر است با تامینکنندهای کار کنی که به واردکننده وصل است و لیست را روزانه بهروز میکند. ما همین کار را میکنیم؛ عدد روی سایت همان روز است، نه بروشور پارسال.
اگر منوی شیری داری (لاته و کاپوچینو)، میکس با سهم روبوستای تمیز هنوز منطقیترین انتخاب هزینه به کرماست. اگر منوی فیلتری و تکخاستگاه داری، حجم را کوچکتر بگیر و تاریخ رست را جدیتر بخوان؛ در موج گرانی، انبار کردن کیسههای زیاد معمولا سود نمیدهد.
دیدن این محصول در فروشگاهو یک هشدار صادقانه: انتظار برگشت پایدار به قیمت خیلی ارزانِ چند سال پیش را نداشته باش. شوک اقلیمی تکرارپذیرتر شده. گاهی قیمت هفتهای عقب مینشیند؛ سطح کلی بازار معمولا جایی بالاتر از قبل میماند.
برای خانهی خودت یک قاعدهی عملی بگذار. هفتهای یک کیلو مصرف میکنی؟ دو بسته ۲۰۰ گرمی بگیر، نه پنج کیلو یکجا. عدد روی لیست امروز با هفتهی قبل فرق کرد؟ اول بپرس موجودی تازه است یا انبار قبلی، بعد تصمیم بگیر.
سوالات پرتکرار
- چرا قیمت قهوه جهانی اینقدر بالا رفت؟
- چون برزیل و ویتنام همزمان کم آوردند و موجودی انبار هم پایین بود. خشکسالی گلدهی عربیکا را خراب کرد؛ روبوستا هم کمیاب شد. بازار کمبود را با قیمت بالاتر جواب داد.
- آیا قیمت دوباره مثل قبل ارزان میشود؟
- کامل و پایدار، بعید است. از اوج بهمن ۱۴۰۳ پایین آمده، ولی انبار هنوز نازک است و هواشناسی هر هفته بازار را تکان میدهد. برای بودجه، سطح بالاتر از سالهای آرام را مبنا بگیر.
- عربیکا گرانتر شد یا روبوستا؟
- هر دو. عربیکا با رکورد بورس نیویورک خبرسازتر بود؛ روبوستا هم با کمبود ویتنام بالا رفت. اگر فقط به عربیکا نگاه کنی، نصف داستان را از دست میدهی.
- برای خانهی خودم چه قهوهای بخرم؟
- اگر هر روز قهوه میخوری و بودجه مهم است، میکس با روبوستا یا عربیکای برزیلیِ تمیز انتخاب بهتری از تکخاستگاه گران در موج خبری است. حجم کم بخر و تازه مصرف کن.
- قیمت سایت شما از کجا میآید؟
- ما به واردکننده وصلیم و قیمتها را روزانه بهروز میکنیم. عدد روی سایت همان روز است. آنچه برای تو مهم است، تاریخ بهروزرسانی و شفافیت لیست است.
- ICO Coffee Market Report, February 2025 (I-CIP record)
- ICO Coffee Market Report, June 2026 (rebound, stocks, Brazil rain)
- Bloomberg / Volcafe: Brazil arabica cut to 34.4M bags
- USDA FAS Vietnam Coffee Semi-annual (MY 2023/24 cut to 27.5M bags)
- Cemaden drought context via market reports (driest since 1981)
- ICO June 2026 CMR: NOAA/JMA Super El Niño confidence notes