قهوه سید محمدنسکافه گلد یا کلاسیک؛ نقشهی فوریهای بازار ایران
گلد فریزدرای و عطر بیشتر؛ کلاسیک اسپریدرای و تلختر؛ نسکافه اول قفسه است
گلد فریزدرای است و عطر بیشتری نگه میدارد؛ کلاسیک اسپریدرای و تلختر و ارزانتر. در قفسهی فروشگاه ایران نسکافه اول است، بعد علیکافه و جاکوبز و مولتیکافه. نود درصد قهوهی مصرفی این بازار فوری است و بیشترش در خانه حل میشود، نه پشت دستگاه اسپرسو. برای فنجان صبح، کلاسیک ارزان کارت را راه میاندازد؛ اگر عطر میخواهی، پول را روی گلد فریزدرای بگذار.
گلد یا کلاسیک؛ از کجا فرق میافتد
جواب کوتاه: از روش خشککردن. کلاسیک اسپریدرای است؛ عصارهی قهوه را به قطرات ریز تبدیل میکنند و در هوای داغ خشکش میکنند. سریع و ارزان؛ ولی بخشی از عطر در همان حرارت میرود و طعم تلختر و مستقیمتر میشود.
گلد فریزدرای است. عصاره را تا حدود منفی ۵۰ درجه یخ میزنند و در خلا خشکش میکنند. گرانتر تمام میشود. گرانول درشت و براق میدهد؛ عطر بیشتری در فنجان میماند. طعم نرم میخواهی؟ گلد. تلخی پررنگ؟ کلاسیک.
| ویژگی | کلاسیک (اسپریدرای) | گلد (فریزدرای) |
|---|---|---|
| روش تولید | پاشش در هوای داغ | انجماد و خشککردن در خلا |
| ظاهر پودر | ریز و یکدست | گرانول درشت و براق |
| طعم | تلخ و مستقیم | نرمتر؛ عطر بیشتر |
| قیمت | پایینتر | بالاتر |
| برای چه کسی | مصرف روزمره، شیرقهوه | کسی که عطر میخواهد |
فرق از خود دان هم شروع میشود: فریزدرای معمولا از عربیکای باکیفیتتر ساخته میشود و اسپریدرای بیشتر روبوستا میگیرد. پلهی سوم بازار هم هست، مخلوط با ریشهی چیکوری، که از هر دو ارزانتر درمیآید. ریشهی تلخی را راهنمای قهوه فوری تلخ جدا باز کرده.
برندهای خارجی که در ایران میبینی
نسکافه (Nescafé) پرفروشترین برند فوری ایران است و تقریبا دو برابر برند دوم، توربیکا، میفروشد. نستله حدود ۲۰ درصد سهم بازار فوری را دارد و از سال ۲۰۱۵ در کارخانهی قزوین هم تولید میکند. یعنی بخشی از نسکافهای که میخری داخلی است، نه وارداتی.
بعد از نسکافه، این نامها پرتکرارند:
- علیکافه (Ali Café) از مالزی؛ کلاسیک، سیلور و گلد دارد. قیمتش معمولا از نسکافه پایینتر است و برای مصرف روزمرهی خانگی رایج است.
- جاکوبز (Jacobs) از آلمان؛ کرونونگ، مونارک و گلد خطوط شناختهشدهاشاند. طعم اروپاییتر و تلخی متعادلتر از بعضی فوریهای آسیایی.
- دیویدوف، لاوازا، ایلی و استارباکس هم در بازار هستند؛ بیشتر نیش و قیمت بالاتر.
برند خارجی بهخودیخود بهتر نیست؛ واردات و بستهبندی و تبلیغ هم روی قیمت مینشیند. برای فنجان ساده پول اسم را نده. روش خشککردن و خاستگاه دان مهمترند.
برندهای ایرانی؛ مولتیکافه و بقیه
مولتیکافه بزرگترین تولیدکنندهی فوری در خاورمیانه معرفی شده و خطوط متنوعی برای بازار داخلی دارد. کنارش بنمانو، اورا، آلتونسا و فلیسیتا (زیرمجموعهی پرتو پدیده پارس) دیده میشوند. پرتو پدیده در ۲۰۲۱ سه برند دیامانته، فلیسیتا و اپرا را هم اضافه کرد.
بنمانو از ترکیب عربیکا و روبوستا ساخته میشود و بستهبندی آلومینیومی دارد. برند ایرانی هزینهی واردات برند خارجی را ندارد و برای رقابت، قیمت پایینتر میگذارد. ولی کیفیت خط به خط فرق میکند؛ پس برند ایرانی را برای فنجان روزمره بردار و برای فنجانی که رویش حساسی، همان گلد فریزدرای را بگیر.
خرید فله اسم روی شیشه ندارد؛ فقط دو نوع پردازش داری: گلد و کلاسیک. ما گلد هند و برزیل و اکوادور و کلاسیک ویتنام و هند را بیواسطه از واردکننده میآوریم. قیمتها را روزانه بهروز میکنیم.
کافیمیکس یا فوری خالص
قهوهی فوری خالص فقط پودر قهوه است. کافیمیکس (Coffee Mix) قهوه فوری با شیر پودری و شکر مخلوط شده؛ کافئین کمتری دارد چون بخش زیادی از بسته شیر و شکر است. کاپوچینوی پودری و لاتهی ساشهای هم همین خانوادهاند.
موضع ما ساده است: فوری خالص بخر و شیر و شکرش را خودت بزن. کافیمیکس این نسبت را به جای تو تصمیم گرفته و کافئین کمتری هم تحویلت میدهد. تنها جایی که میارزد، ساشهی داخل کوله و کشوی میز اداره است. «۳ در ۱» و «۲ در ۱» هم اسم دیگر همیناند.
برای خانه و دفتر کار کدام را بگیری
خانه: صبح یک فنجان ساده؟ کلاسیک ایرانی یا علیکافه کلاسیک کافی است. عطر بیشتر میخواهی؟ گلد نسکافه، گلد جاکوبز یا فلهی گلد هند.
دفتر کار: سرعت و ثبات مهمتر از ظرافت طعم است. کلاسیک تلختر زیر شیر و یخ گم نمیشود. برای سی نفر فنجان، فله از واردکننده منطقیتر از شیشهی برند است.
حدود نیمی از مصرفکنندگان ۱۸ تا ۵۵ سال روزانه یک تا دو بار فوری میخورند و ۱۰ درصد بیش از دو بار. یعنی بازار عادتمحور است؛ برند اولی که امتحان کردی معمولا همان میماند مگر دلیل قوی برای عوض کردن داشته باشی.
جوانان شهری بیشتر به اسپرسو کافه و قهوهی تخصصی گرایش دارند و تقاضای دستگاه دمآوری خانگی بالا رفته. در همان خانهها فوری از قفسه بیرون نمیرود؛ فقط به فنجان عجله تنزل میکند.
پشت بسته را چطور بخوانی
چهار خط را به ترتیب بخوان:
۱. ترکیبات: فقط «قهوه فوری» یا «عصاره قهوه». شیرخشک، شکر، گلوکز یا روغن نباتی یعنی کافیمیکس. ۲. روش خشککردن: فریزدرای یا اسپریدرای نوشته باشد بهتر است. ننوشته بود؟ گرانول درشت و براق یعنی گلد. ۳. خاستگاه: ویتنام و هند معمولا روبوستا و تلختر؛ برزیل و اکوادور نرمتر. ۴. چیکوری: ریشهی چیکوری برای ارزانتر کردن تولید قاطی میشود؛ طعمش خاکیتر است.
مسیر تولید را قهوه فوری چطور ساخته میشود قدمبهقدم توضیح داده.
سوالات پرتکرار
- قهوه فوری گلد بهتر است یا کلاسیک؟
- گلد فریزدرای است و عطر بیشتری دارد؛ کلاسیک اسپریدرای و تلختر و ارزانتر. عطر میخواهی گلد؛ تلخی پررنگ میخواهی کلاسیک.
- کدام برند فوری در ایران پرفروشتر است؟
- نسکافه اول است و تقریبا دو برابر برند دوم میفروشد. بعد علیکافه، جاکوبز و مولتیکافه در قفسهها پرتکرارند.
- برند ایرانی بخرم یا خارجی؟
- برای فنجان ساده فرق طعم کوچک است؛ برند ایرانی معمولا ارزانتر است. اگر عطر و ثبات خط تولید مهم است، گلد فریزدرای فله از واردکننده منطقیتر از شیشهی گران است.
- تفاوت فوری خالص و کافیمیکس چیست؟
- فوری خالص فقط پودر قهوه است. کافیمیکس شیر پودری و شکر دارد و کافئین کمتری میدهد. پشت بسته را بخوان.
- چطور بفهمم بسته گلد واقعی است؟
- روی بسته فریزدرای نوشته باشد و گرانول درشت و براق باشد. پودر ریز و یکدست معمولا اسپریدرای است، حتی اگر جلد طلایی باشد.
- اسپریدرایSpray-dried
- خشک کردن عصاره با پاشش در هوای داغ؛ پایهی بیشتر کلاسیکها.
- فریزدرایFreeze-dried
- خشک کردن انجمادی در خلا؛ پایهی خطوط گلد.
- کافیمیکسCoffee Mix
- قهوه فوری با شیر و شکر؛ کافئین کمتر از فوری خالص.
- چیکوریChicory
- ریشهی گیاهی که برای ارزانتر کردن تولید قاطی قهوه میشود.